عکس همه واقعیت نیست
عکس خوب غذا، کیفیت آشپزخانه را ثابت نمیکند. نمودار سود هم نسخه، هزینه و اجرای واقعی را بهتنهایی نشان نمیدهد. امروز جدول شواهد میسازیم: ادعا چیست، چه مدرکی داریم، محدودیت آن چیست و سؤال بعدی کدام است؟ نتیجه ممکن است اطلاعات ناکافی باشد؛ این از اعتماد ساختگی دقیقتر است. دنبال نام جادویی ربات یا پیشبینی قطعی آینده از یک تصویر نیستیم. هدف بررسی ادعا به اندازه شواهد موجود است.
ادعا • مدرک • محدودیت • سؤال
سه وضعیت قابل دفاع
هر مورد را ادعاشده، بررسیشده یا نامشخص علامت بزن. اگر فروشنده از خارج از نمونه حرف میزند ولی فقط عکس گزارش دارد، روش انتخاب هنوز بررسیشده نیست. امتیاز نود از صد جای توضیح محدودیت را نمیگیرد. نبود مدرک هم بهتنهایی اثبات تقلب نیست؛ فقط نتیجهگیری را محدود میکند. فرق «فروشنده گفته» و «این شاهد را بررسی کردیم» را روشن نگه دار. هر وضعیت باید به یک مدرک یا فقدان مشخص وصل باشد.
ادعاشده / بررسیشده / نامشخص
بسته قابل بازبینی
نسخه دقیق، تنظیمات، نماد و بروکر، بازه داده، هزینهها و گزارش کامل را بخواه. تعداد نمونه، مسیر افت و لاگ خطا مهماند. برای خارج از نمونه، روش انتخاب و زمان کنارگذاشتن داده را بپرس. لازم نیست همه چیز عمومی شود؛ اطلاعات حساس را حذف و مدارک را امن منتقل کن. خلاصه یکصفحهای شروع پرسش است، نه جایگزین گزارش کامل. اگر نسخه گزارش با نسخه تحویلی یکی نیست، این تفاوت باید روشن شود.
نسخه + داده + تنظیمات + هزینه گزارش کامل + لاگ
حقوق استفاده و امنیت
داشتن سورس به معنی مالکیت یا حق بازفروش نیست. مجوز، محدودیت نصب و حساب و شرایط پشتیبانی را روشن کن. بررسی ربات به رمز اصلی حساب، عبارت بازیابی کیف پول یا کلید برداشت نیاز ندارد. برنامه ناشناس را روی حساب واقعی اجرا نکن؛ محیط جداگانه لازم است. دنبالکننده زیاد یا ظاهر حرفهای سایت جای حقوق استفاده و شواهد فنی را نمیگیرد. فقط دادههایی را به اشتراک بگذار که واقعاً برای همان بررسی لازماند.
سورس ≠ مالکیت و حق بازفروش رمز و عبارت بازیابی لازم نیست
دو بسته، دو محدودیت
بسته اول عکس سود و تنظیمات دارد؛ نسخه و هزینه نامعلوم است. نتیجه ما اطلاعات ناکافی است، نه سود قطعی یا تقلب قطعی. بسته دوم گزارش کامل، نسخه، تنظیمات، ارزیابی جدا و لاگ دمو دارد. امکان بررسی بیشتر میشود، نه تضمین آینده. تعداد فایلها هم کیفیت را ثابت نمیکند؛ مدرک باید همان ادعا را پاسخ دهد. برای هر دو بسته، سؤال بعدی بنویس و توضیح بده کدام تصمیم را هنوز نمیتوان با اطمینان گرفت.
کممدرک: نتیجه محدود کاملتر: بررسی بیشتر، نه تضمین
پیش از پرداخت معیار بنویس
قبل از خرید بگو چه اطلاعاتی لازم است و نبود چه چیزی تصمیم را عقب میاندازد. نسخه نامعلوم، هزینه مبهم یا مجوز نامشخص باید روشن شود. روش پرداخت بهتنهایی مدرک فنی نیست. فروشنده پاسخگو هم عدم قطعیت بازار را حذف نمیکند. محدوده خدمت، فایل تحویلی و پشتیبانی را از سود موردانتظار مشتری جدا کن. معیار خرید را بعد از دیدن تبلیغ هیجانی عوض نکن؛ اول شواهد، بعد تصمیم.
معیار تصمیم پیش از پرداخت خدمت مشخص ≠ سود تضمینی
پروژه پایان پایهها
ده ردیف شواهد برای یک اکسپرت فرضی یا متعلق به خودت بنویس. ادعا، مدرک، وضعیت و سؤال بعدی را کامل کن. یک ناشناخته را نگه دار و بگو چه چیزی آن را روشن میکند. پاسخ خوب محدودیتش را پنهان نمیکند. هدف این هفت جلسه پرسش و آزمون بهتر بود. در کارگاه اصلی، همین نگاه را به سند رفتار و آزمون پذیرش پیش از کدنویسی تبدیل میکنیم. کاملکردن جدول تمرین از جمعکردن تصویر سود مفیدتر است.
۱۰ ردیف شواهد یک ناشناخته + راه رفع آن