
پرسش درست را قبل از دیدن نمودار سود بپرسیم
وقتی یک فروشنده میگوید سیستم او درصد برد بالایی دارد، هنوز نمیدانیم اندازهٔ باختها چقدر است. دو سیستم میتوانند تعداد برد یکسانی داشته باشند، اما یکی سودهای کوچک و باختهای بسیار بزرگ ثبت کند و دیگری رفتار متفاوتی داشته باشد. برای قضاوت، لازم است تعریف معامله، دورهٔ بررسی، تعداد معاملات و هزینهها هم مشخص باشند. هدف این نوشته انتخاب سیگنال یا پیشنهاد سرمایهگذاری نیست؛ میخواهیم یک ادعای جذاب را به چند سؤال قابل بررسی تبدیل کنیم.
درصد برد فقط نسبت تعداد معاملات برنده به کل معاملات است. این عدد بهتنهایی دربارهٔ بزرگی سود و زیان، ترتیب وقوع باختها یا مقدار سرمایهای که در معرض خطر بوده چیزی نمیگوید. بنابراین یک تصویر سبز یا چند معاملهٔ موفق، جای گزارش کامل را نمیگیرد.
یک مثال فرضی با واحد ریسک
فرض کنیم برای سادهکردن مقایسه، زیان برنامهریزیشدهٔ هر معامله را یک واحد ریسک، یا R، بنامیم. سیستم فرضی اول ۴۰ درصد برد دارد؛ میانگین هر برد ۲R و میانگین هر باخت ۱R است. محاسبهٔ میانگین نظری پیش از هزینهها چنین میشود: ۰٫۴ × ۲ − ۰٫۶ × ۱ = ۰٫۲R. این فقط نتیجهٔ فرضهای مثال است، نه سابقهٔ واقعی باماآپ و نه تضمین اینکه یک استراتژی در آینده چنین میانگینی داشته باشد.
حالا سیستمی فرضی با ۸۰ درصد برد را در نظر بگیر. اگر میانگین برد ۰٫۳R و میانگین باخت ۲R باشد، حاصل ۰٫۸ × ۰٫۳ − ۰٫۲ × ۲ = منفی ۰٫۱۶R خواهد بود. پس حتی با بردهای بسیار بیشتر، بزرگی باختها میتواند نتیجه را منفی کند. در عمل باید میانگین زیان واقعی را بررسی کرد؛ وجود دستور حد ضرر به معنی برابرماندن همیشگی زیان اجراشده با زیان برنامهریزیشده نیست.
هزینهای که در تبلیغ دیده نمیشود
در مثال اول اگر هزینهٔ متوسط هر معامله ۰٫۱R باشد، میانگین از ۰٫۲R به ۰٫۱R کاهش مییابد. اگر هزینه به ۰٫۲۵R برسد، همین مثال منفی میشود. این محاسبه نشان میدهد چرا اختلاف قیمت خرید و فروش، کمیسیون و لغزش اجرا باید جداگانه ثبت شوند. ممکن است یک ایدهٔ پرمعامله نسبت به هزینهها حساستر از چیزی باشد که از نمودار اولیه برداشت میکنیم.
در گزارش آزمون متاتریدر، معیارهایی مانند تعداد معاملات، نتیجهٔ خالص و افت سرمایه را همراه تنظیمات آزمون بررسی کن. بدون دانستن تنظیمات، مقایسهٔ دو گزارش منصفانه نیست. برای توضیح رسمی اجزای گزارش میتوان به راهنمای خود MetaTrader رجوع کرد؛ پیشنهاد عملی باماآپ این است که فایل تنظیمات، گزارش کامل و شرح هزینهها را کنار هم نگه داری [۱، ۲].
میانگین مثبت، مسیر هموار نمیسازد
حتی در یک مثال با میانگین مثبت، ترتیب نتایج میتواند دشوار باشد. پنج باخت پیاپی از نظر فشار روانی و افت سرمایه با همان پنج باخت پراکنده یکسان تجربه نمیشود. تعداد کم معاملات نیز تصویر ناپایداری میسازد. اگر پس از دیدن نتیجه بارها قوانین را عوض کردهای، آن گزارش را شواهد مستقل تلقی نکن؛ انتخابها از نتیجه تأثیر گرفتهاند.
این نتیجهگیری یک قاعدهٔ احتیاطی برای تصمیمگیری است: بهجای انتخاب بزرگترین عدد سود، ابتدا بپرس چه چیزی میتواند این نتیجه را خراب کند. آیا حذف چند معاملهٔ استثنایی نتیجه را عوض میکند؟ آیا دورهٔ بررسی فقط یک وضعیت بازار را پوشش میدهد؟ آیا هزینهٔ کمی بیشتر مزیت ظاهری را از بین میبرد؟ پاسخ نامشخص، دلیل توقف ارزیابی نیست؛ باید در فهرست موارد نیازمند بررسی ثبت شود.
تمرین امروز؛ بدون واریز پول
سه ردیف روی کاغذ بساز: درصد برد، میانگین برد بر حسب R و میانگین باخت بر حسب R. برای هر ردیف، میانگین قبل و بعد از یک هزینهٔ فرضی را حساب کن. سپس یک ستون اضافه کن: چه اطلاعاتی هنوز ندارم؟ دستکم تعداد معاملات، طول دوره و هزینهٔ اجرای واقعی را بنویس. در پایان توضیح بده چرا تنها با درصد برد نمیتوان دربارهٔ کیفیت سیستم حکم داد.
برای ادامه، جلسهٔ اول رایگان ترید و چکلیست پیش از معامله در آکادمی باماآپ در دسترس است. تمرین را در محیط فرضی یا حساب آزمایشی انجام بده. این مقاله آموزشی است؛ توصیه به معامله با پول واقعی، تضمین درآمد یا پیشنهاد یک اندازهٔ ریسک شخصی نیست.